کد خبر: 1288
ف
بررسی تحولات و خیزش های مدنی در عراق!
بررسی ها نشان می دهد خلا سیاسی در عراق موجب شد تا گروه هایی بر موج مردمی اعتراضات سوار شده و مسیر مقاومت در عراق را به حاشیه سوق دهند.
علی الفیاض : پژوهشگر همکار و مسئول بخش عربی اندیشکده: 
 
تحولات اخیر عراق نشان دهنده خیزش اجتماعی بخشی از جامعه عراق است که از  مطالبات و و خواست های اجتماعی رخ داده است. متاسفانه این قدرت وجود دارد جریاناتی با نفوذ در بدنه ی آن، جامعه را به سمتی سوق دهند که امکان فاصله گرفتن عراق با محور مقاومت وجود دارد. تظاهرات اخیر در بغداد و نفوذ بخشی از بدنه ی بعثی به جمع تظاهرات و شعار دادن علیه محور مقاومت نمونه بارز این راهبرد است. 
 
بعد از فتوای آیت الله العظمی سیستانی مرجعیت عراق، نیروی بسیج مردمی ( حشد الشعبی) برای مقابله داعش تشکیل شد که توانست با پشتیبانی محور مقاومت بخشی از مناطق اشغال شده توسط داعش را آزاد کند و با کسب افتخارهای میدانی و رشادت های مختلف تا حد بسیار بالایی مقبولیت خود را در بین مردم عراق پیدا کرد. 
 
از سویی شاهد هستیم دولت عراق از کسری بودجه و مشکل اقتصادی بدلیل تک اقتصادی بودن و اعتماد آن بر نفت رنج می برد و همین مسئله موجب شد که مشکلات فراوانی را پیش روی خود داشته باشد. منجمله تظاهرات برای بیرون ترد نظام فساد سیستماتیک در دولت و جایگزین کردن آنها به افرادی با علم و متخصص که بتوانند باعث پیشرفت عراق کنونی شوند. 
 
در واقع مشکلات عراق حاصل یک سال یا دوسال نیست و این مشکلات به سالها دور بر می گردد و تراکم این مشکلات باعث بوجود آمدن جوی بسیار منتاقض در عراق شد. نیروی بسیج مردمی عراق مشتکل از احزاب و گردان های مقاومت که امنیت بغداد و جنوب را کنترل کرده بودند به سوی جبهه های نبرد با داعش شفتاتند و این باعث شد که جای این احزاب مقاومتی در مرکز و دیگر شهرهای شیعه نشین عراق کم رنگ شود و جریانا مختلف با جذب مردم به سوی احزاب دیگر این فرصت به وجود بیاید عده ای از فضای داخلی عراق بیشترین استفاده را نموده و بر موج احساسات مردمی سوار شده و مطالبات خود را به عنوان مطالبات مردمی بیان کنند. هرچند مبارزه با فساد خواسته همه گروه ها و نهادها و حتی مقاومت عراق است، اما شیوه بیان و روشی که در چند روز اخیر شاهد بودیم متفاوت و مورد اختلاف است. از طرف دیگر کشورهای همسایه و بین المللی فرصت را غنمیت شمردند و بر محور ناسیونالسیتی و سقوط دولت کنونی عراق و خراب کردن احزاب اسلامی و نمایندگان آنها کار خود را پیش بردند. از زمان سقوط موصل گهگاهی شاهد  تظاهرات مردمی در روزهای جمعه در این دو سال بودیم و با شعارهای سقوط مسئولان دولت و نمایندگان همسو با آنان همراه بود. کافی است شعارها آنالیز شود تا فهمید نقش جریانات خارجی چقدر برجسته است. به طور مثال بسیاری از این شعار ها  رنگ و بوی ضد دین و دین سالاری داشت و همین موضوع سبب شد تا اذهان مردم کم کم نسبت به دین و محور مقاومت تغییر کند و ریشه همه مشکلات را دین گرایی سیاسی و محور مقاومت بدانند.
 
 با اینکه نیروی بسیج مردمی برای حفاظت از عراق هر روز ده های جوان را به سوی وادی السلام بدرقه می کرد. بعد از روزها جریان هادی غیر همسو این فرصت را غنمیت شمرد و بر موج این جریان سوار شد و تظاهرات را به سوی خود کشاند و باجمع کردن جمیتی بسیار زیاد برای تظاهر توانست بر دولت عراق فشار بوجود بیاورد برای تغییر کابنیه با وزرایی که خود لیست آنها را داده بود و با عنوان اینکه این وزرا تکنوکرات و غیر حزبی هستند، هیجانات اجتماعی را فعال نمود.
 
این جریان با استفاده از موج ناسیونالیستی و تخریب دولت و روانه کردن اذهان به سوی یک نفر برآن شد تا وی را به عنوان رهبر اصلاحات عراق معرفی نماید. بعد از شدت تظاهرات مردمی در عراق و نفوذ گروه های غیر همسو با مقاومت در میان آنان، بعضی از احزاب سیاسی برای از دست ندادن پایگاه اجتماعی خود همراه با تظاهر کنندگان، دست به اعتصاب در پارلمان عراق زدند.
 
همانطور که معلوم هست عملکرد سیاسی احزاب براساس تقسیم دولت به سه قسمت شیعی و کردی و سنی از زمان 2003 وسقوط صدام توسط بول پریمیر حاکم امریکایی بغداد بوجود امد که باعث مشکلات فراوانی در طی این 13 سال شد و این عملکرد بر اساس شراکت در مصالح حزبی هست نه مصالح و منفعت و مردم عراق. این تقسیم بندی سبب کنار کشیدن احزاب در بحران های اجتماعی شده و احزاب را به یک انفعال سیاسی و قوم گرایی سوق داده است. به طوری که به جای اتحاد درون گفتمانی و وحدت ملی، تمامی مشکلات به نخست وزیری بازگشت داده می شود و تغییرات در آن نیز به پروسه بلند مدت هماهنگی میان این سه جریان باز می گردد.  منفعت طلبی احزاب و ساختار دولت عراق موجب شده با تجاوزات خارجی و حضور تروریست ها در کشور در کنار کاهش درآمدهای نفتی، فشار بر مردم و اقشار مختلف افزایش یافته و مردم تحت فشار به هیجانات اجتماعی پاسخ مثبت دهند. 
 
نتیجه گیری :
 
براساس شواهد موجود و جریانات و مشکلاتی که در عراق کنونی هست اینگونه هست که جریان خارجی یا دستهای خارجی مثل همیشه این مشکلات پیش روی دولت کنونی را کنترل خواهند کرد و تا حدودی دولت عراق حداقل در یک سال اینده تغییرات زیادی نخواهد داشت و آن هم به دلیل وجود انتخابات در ایالات متحده و اینکه اوباما به دنبال بستن پرونده های ناتمام عراق هست تا حزب خود را در انتخابات برنده پرونده ایران و عراق معرفی نماید. 
 
برای اوباما بازگرداندن کمی از نیروهای امریکایی در این کشمکش بسیار مهم بود و توانست این کار را انجام دهد و عراق را مثل گذشته توسط نیروهای امریکایی اشغال کنند . بیانیه اخیر اوباما توپ را در میدان احزاب شیعی انداخت که خاطر نشان کرد مشکل بین شماست و شما باید ان را حل کنید و این یعنی جنگ و جدال بین شیعیان بر سر حکومت کنونی عراق که این باعث می شود باقی اقلیات مانند سنی ها و کردها به ارزوی خود برسند و خواستار تقسیم عراق بر اساس قومیتی و مذهبی شوند. 
 
هم اکنون در حین کشمکش احزاب شیعی عراقی ما شاهد تقسیم عراق به آرامی و از دست رفتن قسمتهایی از عراق حاضر هستیم. علاوه برآن تقویت جریان ناسیونالیستی در بین شیعیان عراق باعث می شود که عملکرد محور مقاومت در عراق کمرنگتر شود و حتی با خطر مبارزه با آن روبرو شود که باید چاره ای اندیشید. نباید فراموش کرد که خواست مبارزه با فساد در عراق خواست مردمی است اما مشکلات مختلف و وجود متجاوز و تروریست ها در عراق نباید مورد غفلت قرار گرفته و حرکات سیاسی موجب تضعیف دولت مرکزی عراق شود.

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

فراتحلیلی بر سه سخنرانی اخیر دبیرکل حزب الله لبنان

آیا کشتی ساعر به خلیج فارس می آید؟

توان بازدارندگی ایران در برابر ائتلاف آمریکا چیست؟

بازی جدید امارات در خلیج فارس و دریای عمان

بازی جدید واشنگتن در بغداد

چالش های پیش روی سنتکام در منطقه

موشک های غزه و هدف های کور تل آویو

ناآرامی الجزایر و چند نکته مهم

چالش های انقلاب در بحرین

چالش های پیش روی منطقه در نگاه محور مقاومت

تغییرات در کابینه عربستان برای فرار از شکست خاشقجی

سفیر دبیر شورای امنیت به افغانستان؛ چند نکته مهم

تغییر ساختار دستگاه اطلاعاتی عربستان

روی آوردن آمریکا به جنگ شناختی

پیامدهای حضور مثلث جنگ طلب‌ها در کابینه ترامپ

تشکیل اتحادیه دریای سرخ، فرار از تنگای ژئوپلتیک

تنش در انتخابات پارلمان افغانستان

پاکستان، بازیگر جدید یمن

افزایش تنش میان ترکیه و آمریکا در سوریه

آیا اردن اولین کشور عربی است که به سمت سوریه می رود

شکایت از ولیعهد ابو ظبی در فرانسه

ابی زید، سفیر جدید آمریکا در عربستان

سفر مهم معاون وزیر خارجه آمریکا به پاکستان

تنش در کابینه تونس

چرخش سودان به سمت ترکیه

سد مقابله با داعش در افغانستان شکست؟

ضرورت استفاده از ظرفیت اجلاسیه دی 8

استعفای مقامات سازمان ملل در امور سوریه

فرآیند رو به رشد دموکراسی در انتخابات اخیر عراق

خط تماس، بازی جدید آمریکایی ها با ایران

افزایش عملیات نظامی آمریکا در افغانستان

سه گزینه جدی ریاست جمهوری عراق

تحویل سامانه دفاعی اس 300 به سوریه

حضور مقام بلند پایه ناتو به عنوان نماینده سازمان ملل در عراق

دوحه در برابر یک تصمیم سخت

افغانستان نا امن تر

روی آوردن دولت ترکیه به شرق

باز بودن دست دولت سوریه در برخورد با گروه های تروریستی

آشتی ملی با فرمان قاهره

سفر وزیر خارجه عمان به اسرائیل

دستاوردهای سفر سردار سرلشگر باقری به پاکستان

چند نکته مهم پیرامون شهادت رئیس جمهوری یمن

عربستان و سناریوی ضد ایرانی در عراق

پایان اشغالگری دائم بر جولان

مهره چینی اردوغان

شمال ایران، تهدید جدید برای تهران

آذربایجان مقصد اولین سفر اردوغان

تنش میان دوستوم و اشرف غنی

درگیری واشنگتن - دمشق

مذاکرات میان کابل - اسلام آباد برای صلح در افغانستان

سفر نخست وزیر اسرائیل به پایتخت یک کشور عربی

آینده سوریه در نشست ژنو

ماندن یا نماندن اردوغان

تکذیب خروج ایران از سوریه توسط مقامات سوری

آغاز رزمایش هوایی اسرائیل

عراق و دوران عبور از انتخابات

کاهش قیمت نفت حربه جدید ریاض علیه ایران

بالا رفتن تنش میان تل آویو و اتحادیه اروپا

افزایش نیروی انسانی ناتو دردسر ساز شد

افزایش خشونت ها در باکو

افزایش فشار به شهروندان بحرینی

حمله مجدد اسرائیل به قنیطره سوریه

تاسیس اولین حزب شیعی هند

بازیگری ترکیه در پرونده فلسطین

تبادل آتش میان سوریه و اسرائیل

حمله به پایگاه عربستان در نجران

پیروزی ماهاتیر محمد در مالزی

رزمایش ناتو و عربستان در ترکیه

نگاهی به دلایل و پیامدهای حمله موشکی آمریکا، انگلیس و فرانسه به سوریه

تحلیل حملات اخیر قدرت‌های غربی به سوریه

هدف اردوغان از برگزاری انتخابات زودتر از موعد چیست؟

جنجال سلاح های اسرائیلیِ آذربایجان

اس سیصد در دستان سوری ها

مخالفت عربستان با ادامه کار وزیر سودانی

افزایش سرکوب مخالفان السیسی

درگیری در لیبی

حمله ای ناکام به بهانه ای واهی

کودتای نواز شریف بی سرانجام ماند

قطر به ریاض می رود یا نه

آلمان هم اسیر دلارهای سعودی شد