کد خبر: 1446
ف
 نگاه چین به تغییر تصمیم ترامپ و استراتژی جدید آمریکا در افغانستان
آمریکا مهمترین بازیگر در افغانستان و آینده سیاسی - امنیتی این کشور است.

رصد اسناد و ماهیت رفتارهای آمریکا در چند سال اخیر نشان می‌دهد که بخش زیادی از وزن اسناد منتشرشده و همچنین تمرکز رفتاری و کنش استراتژیک این کشور بر آسیا، به‌خصوص شرق آسیا متمرکز شده و اخیراً هم با اعلام استراتژی آمریکا در افغانستان، نقشه موردنظر این کشور برای مدیریت تحولات منطقه، گسترده‌تر از گذشته شده و به‌نظر می‌رسد که این کشور می‌کوشد تلاش دو کشور چین و روسیه را برای ساخت فضاهای ژئوپلیتیک جدید در دو محیط امنیتی شرق و جنوب آسیا، به‌صورت همزمان و با بهره‌گیری از توان متحدان خود مهار و کنترل نماید. به‌بیان‌دیگر، آنچه از استراتژی جدید آمریکا در افغانستان نیز برمی‌آید این است که دونالد ترامپ تلاش کرده است که یک ضمیمه به استراتژی توازن‌سازی مجدد آمریکا در شرق آسیا اضافه کند و آن هم استراتژی جدید این کشور در افغانستان است. به‌طور قطع می‌توان گفت که باکشش قدرت چین به جنوب آسیا و به‌ثمر نشاندن پروژه محاصره هند با برقراری اتحاد استراتژیک با پاکستان، عملاً در استراتژی توازن‌سازی مطرح‌شده آمریکا در زمان اوباما، برای حصر ژئوپلیتیکی چین تاحدودی خلل وارد شده و دامنه این حصر باید کمی فراخ‌تر نگریسته شود. البته علاوه‌بر این مسئله همچنین باید این نکته را هم بیان داشت که یقیناً هندی‌ها هم در مذاکرات محرمانه خود با آمریکا به ناتوانی این کشور برای مهار چین در محیط امنیتی غربی خود اذعان داشته و همین مسئله، تمرکز جدید آمریکا بر افغانستان و کمک به هند برای شکستن حلقه محاصره را بیشتر از گذشته برای این کشور توجیه می‌نماید.


تحلیلگران چینی به‌خصوص اساتید دپارتمان جنوب آسیای دانشگاه فودان، به‌منظور تحلیل استراتژی آمریکا در افغانستان و همچنین دلایل تغییر تصمیم و ذهنیت دونالد ترامپ برای ماندن در افغانستان، در وهله اول بیان می‌دارند که استراتژی جدید آمریکا در افغانستان نه‌تنها طرحی برای «حل مشکل» افغانستان نیست، بلکه همچنین می‌تواند برنامه‌های توسعه و پیشرفت آینده این کشور را نیز با چالش و تأخیر مواجه سازد. این کارشناسان معتقدند که دونالد ترامپ از همان آغاز روی‌کار آمدن با دو چالش تروریسم و همچنین تضعیف تصویر رهبری و مدیریت آمریکا در جهان مواجه بوده است و به‌همین‌دلیل، پذیرش شکست در افغانستان می‌تواند به‌منزله کاهش توان و مدیریت آمریکا در معادلات منطقه‌ای در نزد افکار عمومی جهانی تلقی شود. نکته مهم دیگری که کارشناسان چینی در ارتباط با ابعاد منطقه‌ای استراتژی آمریکا در افغانستان بیان می‌دارند تأکید بر تلاش آمریکا برای ایجاد احساس حضور و نفوذ ژئوپلیتیکی این کشور در منطقه است. از منظر این تحلیلگران، افغانستان می‌تواند یکی از هاب‌های ارتباطی جنوب آسیا، آسیای مرکزی، شرق آسیا و خاورمیانه باشد و طبیعتاً حضور این کشور در افغانستان علی‌رغم هزینه‌هایی که می‌تواند برای آمریکا داشته باشد، در همان حال هم می‌تواند احساس حضور و نفوذ ژئوپلیتیک آمریکا در منطقه را تقویت نماید.
اختلافات داخلی در آمریکا و به‌خصوص تأثیر این مسئله بر چگونگی تصمیم‌سازی در این کشور نکته دیگری است که کارشناسان چینی به آن اذعان دارند و ازهمین‌رو، استراتژی جدید این کشور در افغانستان را درواقع، استراتژی بخش نظامی و امنیتی آمریکا برای دنبال نمودن منافع خود می‌دانند؛ به‌عنوان مثال، جیادونگ جانگ1در همین ارتباط بیان می‌دارد که اختلافات داخلی در آمریکا شاخص مهم دیگری است که باعث تغییر ذهنیت ترامپ نسبت به حضور در افغانستان شد. وی معتقد است که استیو بنن یکی از کسانی بود که از عقب‌نشینی و خروج نیروهای آمریکا از افغانستان حمایت می‌کرد؛ اما وی قبل از اعلام استراتژی جدید آمریکا در افغانستان از تیم ترامپ کنار گذاشته شد. نکته دیگری که جانگ مطرح می‌کند به ضعف شخصی ترامپ در تصمیم‌سازی برمی‌گردد. وی معتقد است که ضعف شخصی ترامپ در تصمیم‌سازی باعث افزایش نقش نیروهای نظامی در تصمیم‌سازی آمریکا شده است؛ ازاین‌رو، وی معتقد است این استراتژی بیشتر نیات بخش‌های امنیتی و نظامی آمریکاست.


امکان فروپاشی دولت در افغانستان و تأثیری که این مسئله می‌تواند بر تصویر سیاسی ترامپ بگذارد و همچنین افزایش انتقادهایی که درنتیجه این مسئله می‌تواند متوجه وی و جمهوری خواهان شود، از دلایل مهم دیگری است که کارشناسان چینی به آن اذعان دارند. به اعتقاد برخی از کارشناسان چینی، افزایش امکان فروپاشی دولت افغانستان درنتیجه گسترش حوزه‌های نفوذ طالبان به‌خصوص از سال 2016 به بعد قوت گرفته است. از منظر این کارشناسان، بوش و اوباما هزینه‌های زیادی برای نگهداشت دولت در افغنستان انجام داده‌اند و افزایش حوزه‌های نفوذ طالبان می‌تواند به فروپاشی دولت در افغانستان و نهایتاً افزایش انتقادها به ترامپ و دولت وی مبنی‌بر عدم توان لازم برای حفظ افغانستان و همچنین تغییر تصمیم و ذهنیت وی نسبت به حضور در افغانستان منجر شود.


درمجموع، علی‌رغم اینکه کارشناسان چینی بحث مهار نفوذ چین در منطقه درنتیجۀ این استراتژی را مطرح نمی‌کنند، یکی از واقعیت‌های مهمی که باید در اینجا مطرح کرد آن است که این استراتژی می‌تواند استراتژی مهار کشش قدرت چین به منطقه جنوب آسیا نیز تلقی شود و به‌همین‌جهت می‌توان گفت که این استراتژی صرفاً افغانستان را دربرنخواهد گرفت. حضور آمریکا در افغانستان و تلاش برای افزایش فضای تنفس استراتژیک هند در منطقه یکی از گام‌های مهمی است که در آینده نزدیک بیشتر تقویت خواهد شد. به‌نظر می‌رسد که همین مسئله هم باعث افزایش نگرانی چین نسبت به تحولات آینده منطقه جنوب آسیا شده و طبیعی است که چین بیش‌ازپیش به پاکستان نزدیک شود و تلاش نماید که توازن منطقه‌ای و همچنین انباشت قدرتی را که تقریباً در پنج سال گذشته درنتیجۀ طرح‌ها و ابتکارات منطقه‌ای این کشور به نفع چین صورت گرفته بود حفظ نماید. به‌بیان‌دیگر، باید گفت که چینی‌ها اساساً تمایلی به برگشتن به نقطه صفر ندارند. آنها در وهله اول حمایت رسمی خود از پاکستان و مخالفت با استراتژی جدید آمریکا در افغانستان را اعلام نمودند و پاکستان هم متقابلاً سیاست چین را در تبت مورد حمایت قرار داد. علاوه‌براین، آموزش نیروی هوایی پاکستان با عنوان «عملیات عقاب 2» را نیز به‌تازگی آغاز نموده است. اگرچه سابقه این آموزش مشترک به‌خصوص در رابطه با چگونگی استفاده از جنگنده‌های چینی از سال 2011 آغاز شده بود، تقریباً شش سال بود که به تأخیر افتاده بود.
علاوه‌بر آنچه در ارتباط با نگاه چین و محافل آکادمیک این کشور نسبت به تغییر ذهنیت ترامپ و استراتژی جدید آمریکا در افغانستان بیان شد می‌باید به این مسئله مهم هم اشاره نمود که این استراتژی محیط فوری امنیتی جمهوری اسلامی ایران را نیز می‌تواند متأثر سازد. شکل‌گیری دو محور چین، پاکستان و تاحدودی روسیه و همچنین محور آمریکا، هند و افغانستان می‌تواند حجم رقابت‌های استراتژیک در محیط فوری امنیتی کشور را در آینده افزایش داده و باعث شود که ایران هم انتخاب‌های استراتژیکی را در این محیط انجام دهد؛ ازاین‌رو، پرسش از جایگاه ایران در تحولات آینده محیط امنیتی شرقی خود و به‌خصوص توازن‌سازی دو محور چین، پاکستان و تاحدودی روسیه و آمریکا، هند و افغانستان، پرسش مهمی است که نیاز به بحث و بررسی بیشتری در آینده نزدیک خواهد داشت.

 

محمد زارع

موسسه مطالعات ابرار معاصر تهران
 

مطلب فوق مربوط به سایر رسانه‌ها می‌باشد و اندیشکده مطالعات جهان اسلام صرفا آن را بازنشر کرده است.
 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

دور شدن سودان از عربستان

موشک های انصار الله، چالش جدید سال جاری عربستان

صبح نو پیامدهای تیره شدن روابط واشنگتن و اسلام آباد

درگیری ها در عربستان به نفع کیست؟

تاسیس شاخه جدید القاعده در سوریه

یک تصویر که دیده نشد!

چالش جدید انتخابات در عراق

سفیر جدید عربستان در عراق

آیا سلمان کنار خواهد رفت؟

دخالت دستگاه اطلاعاتی عربستان در عملیات عمقِ تهران

دستاوردهای موشکی یمن

آیا باید منتظر زایش جدید در منطقه باشیم؟

چالش های پیش روی امنیت ملی عراق

خروج عراق از فصل هفتم منشور سازمان ملل

ترامپ همان آمریکاست و آمریکا همان ترامپ است

 خیانت ترامپ به اسرائیل بزرگ

انتقال آیت الله عیسی قاسم به بیمارستان

خلع سلاح حشدالشعبی، بازی جدید فرانسوی ها

کشته شدن دیکتاتور سابق یمن و سناریوهای پیش رو

سناریوی پینگ پنگی عربستان و حزب الله در قبال لبنان

بازی بر سر انتقال سفارت آمریکا

بحرین در چه وضعیت امنیتی - سیاسی قرار دارد

تعداد نیروهای آمریکایی در افغانستان

کندوکاوی در جریانی که خار چشم صهیونیست ها می خوانند

داعش جدید در آفریقا

ترس ترکیه از تجزیه سوریه

برنامه آمریکا در سال آتی میلادی در عراق چیست؟

داستان مجروحیت حاج قاسم در سوریه

چالش های جدی پیش روی عراق در چند ماه آتی

اقدامات سپاه در مهار داعش در سوریه و عراق

فرانسه و چالش جدید منطقه

البوکمال، پایان خاورمیانه جدید

موشک های یمن و چالش جدید سعودی

قوم روهینگیا

ایران مانع از جنگ جدید شد

تحول در روابط عربستان و روسیه: آثار و پیامدها

روسیه و جنگ بعدی در لبنان؛ روسیه چگونه می تواند از تنش میان اسرائیل و «حزب الله» منتفع شود؟

نگاه چین به تغییر تصمیم ترامپ و استراتژی جدید آمریکا در افغانستان

ارزیابی راهبردی 176 : دوران پس از همه پرسی و چند نکته بسیار مهم

بوکا، هسته ی اولیه داعش

دوره آموزشی جریان شناسی سلفیه معاصر

خلاصه راه 62 : بازیگری فرانسه در عراق

شخصیت کاریزماتیک نظامی

مرگِ طالبانی و منفعتِ بارزانی

تاسیس پایگاه نظامی در آفریقا

موشک هدایت شونده رعد 307 حزب الله

ارزیابی راهبردی 175 / تاثیرات همه پرسی کردستانِ عراق بر منطقه

افزایش روند واگرایی در شیعیان عراق؛ دلایل و ملاحظاتی برای ایران

اسرائیل مسیر جنگ را عوض می‌کند؟

فاکتور رژیم صهیونیستی در تضعیف روابط ایران و چین

در میانمار چه می‌گذرد؟

گروه ها و سازمان های ضد صهیونیستی در آمریکا

خلاصه راه 61 : بازی بارزانی با اقلیم کردستان

خلاصه راه 60: سوریه در مرز پیروزی

خلاصه راه 59: داعش در افغانستان

بررسی جاری : 20. 05. 96

خلاصه راه 58: دیدار مقتدی صدر با محمد بن سلمان

مشروح اظهارات وزیر امور خارجه در شورای روابط خارجی آمریکا / بخش دوم

مشروح اظهارات وزیر امور خارجه در شورای روابط خارجی آمریکا / بخش اول

بررسی جاری : 02. 05. 96

تحرکات دستگاه اطلاعاتی عربستان

ارزیابی راهبردی 174 / محور شرقی سوریه ( عملیات والفجر 2 )

ارزیابی راهبردی 173 / تغییرات در عربستان سعودی

خلاصه راه 57: حمله موشکی به دیرالزور و چند پیام راهبردی

ارزیابی راهبردی 172/ عملیات نظامی در مرز عراق - سوریه

حضور حشد الشعبی در انتخابات آینده

رفراندوم در اقلیم کردستان

ارزیابی راهبردی 171: مرکز اطلاعاتی و جاسوسی ویژه ایران در آمریکا

ناتوی عربی آمریکایی

خلاصه راه 56: کنش در ریاض، درگیری در دوحه

خلاصه راه 55: آمریکا و قرارداد 110 میلیارد دلاری تسلیحات با عربستان

رویداد 12 : تصمیم سوریه برای استقرار نیروهای نظامی در مرز های جنوبی این کشور

ارزیابی راهبردی 170 : ناتوی عربی علیه ایران

رویداد 11 : عادی سازی روابط هدف جدید عربستان

رویداد 10 : مفتی اعظم سوریه خواستار تلاش ها بیشتر برای مبارزه با تروریسم شد

رویداد 9 : سخنگوی کاخ سفید خبر افزایش نظامیان آمریکایی در افغانستان را رد کرد

رویداد 8 : افزایش تنش میان ایران و پاکستان

رویداد 7 : تماس تلفنی وزرای دفاع کشورهای ترکیه و ایالات متحده

رویداد 6 : دوره گردی اردوغان برای فروش سلاح

رویداد 5: کاهش جایگاه زبان عربی در مناطق اشغالی فلسطین